برنامه ریزی و کنترل پروژه

چهار فاز اصلی یک پروژه :

فاز اول : مرحله نظری یا همان تهیه طرح اولیه پروژه

فاز دوم : مرحله مهندسی و طراحی پروژه

فاز سوم : مرحله خرید و تهیه تجهیزات و لوازم مورد نیاز پروژه

فاز چهارم : مرحله اجرای پروژه

شرح مختصری از چهار فاز اصلی فوق :

فاز اول : در این مرحله با بررسی مسائل و مشکلات موجود در سیستم یا سازمان یا . . . جهت جلوگیری از اتلاف بیش از حد انرژیی مشخص و یا بهره گیری از یک نوع امکان یا ثروت موجود، طرحهایی ارائه میگردد و نهایتا یک طرح به تصویب می رسد.البته طرح پیشنهادی که مصوب میشود جهت اجرا، از لحاظ میزان سودرسانی و یا بهره گیری از آن امکان مورد بررسی فنی قرار گرفته و گروه کارشناسی یا مهندسی در صورت حصول اطمینان فنی و کارشناسی از مفیدبودن اجرای طرح، آن را تصویب می کنند.یعنی کارشناسان برای سوالهایی نظیر سوال زیر جوابهای درستی بدست آورند :

-         آیا اجرای طرح مورد نظر باتوجه به زمان و شرایط حال و آینده و باتوجه به هزینه های پیش بینی شده جهت اجرا، فواید و بهره وری مورد توقع گروه را محقق می کند یا خیر ؟

فاز دوم : پس از اینکه طرح اولیه تصویب شد، گروه مهندسی مجرب ومتخصصی شروع به تهیه نقشه های فنی و اجرائی با درنظرگرفتن مشخصات فنی پروژه ( Specification ) می کنند.در بعضی از پروژه ها بدلیل تشابه فنی طرح به پروژه های اجرا شده قبلی، مستندات فنی پروژه اجرا شده مورد مطالعه قرار می گیرد.

فاز سوم : دراین مرحله گروه مهندسی اجرائی و فنی با مطالعه نقشه های پروژه و برآورد متریال و تجهیزات مورد نیاز جهت اجرا، شروع به سفارش خرید تجهیزات و متریال می کنند.شایان ذکر است در بعضی از پروژه نیاز به خرید از کشورهای دیگر نیز می باشد.

فاز چهارم : در این مرحله کلیه فعالیتهای اجرائی بر اساس نقشه های اجرائی تا آخرین سطح شکسته می شوند و تیم اجرائی با دریافت اطلاعات فنی از دفتر فنی کارگاه مجری پیمان و با دراختیار داشتن نیروی انسانی و ماشین آلات  مورد نیاز، شروع به اجرا می کند.

 اصول برنامه ریزی و کنترل پروژه :

بخش برنامه ریزی :

در بخش برنامه ریزی سه فاز دوم، سوم و چهارم یک پروژه بدینصورت تعریف می شود :

فاز دوم : مهندسی Engineering

فاز سوم : خرید تجهیزات  Procurement

فاز چهارم : اجرای پروژه  Consruction

-         بخش برنامه ریزی و کنترل پروژه مسئولیت تهیه برنامه زمان بندی هر سه فاز فوق را بعهده دارد تا با در نظر گرفتن زمانهای واقعی و فعالیتهای مربوط به هر فاز و اعمال روابط زمانی درست بین شاخصها و فعالیتها، حداکثر بهره وری در بازه زمانی مشخص شده را حاصل کند. لازم بذکر است طول مدت اجرائی فعالیتها را باید از سوابق اجرائی مشابه و یا نفرات اجرائی مجرب دریافت کرد.

تهیه برنامه زمان بندی :

-Aبرای تهیه برنامه زمان بندی مربوط به فاز چهارم ( بخش C ) ، ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که این فرآیند توسط دو نرم افزار قدرتمند بین المللی به نامهای Primavera و  Microsoft Office Projectانجام می گیرد.

·         انواع رابطه بین دو فعالیت :

FS = Finish to Start یعنی شروع فعالیت b نیازمند پایان فعالیت a می باشد.

FF = Finish to Finish یعنی پایان هردو فعالیت همزمان می باشد.

SS = Start to Start یعنی شروع هردو فعالیت همزمان می باشد.

SF = Start to Finish یعنی شروع فعالیت b نیازمند پایان فعالیت a می باشد.

-         بهمین ترتیب بین فازهای یک پروژه نیز ارتباطهای فوق می تواند برقرار باشد.به اشتراک زمانی ( همزمانی ) یا فاصله زمانی بین دو فعالیت، به اصطلاح Lag گفته می شود. برای مثال زمانی که هنوز فاز سوم ( خرید تجهیزات) به اتمام نرسیده است، فاز چهارم ( اجرا ) می تواند شروع به کار نماید.اگر این اشتراک زمانی را 30 روز فرض کنیم، رابطه بین آنها را می توان بدین شکل نشان داد :        فاز سوم = a و فاز چهارم = b